Dag 18: Met een pijp in je nek de boortoren inklimmen op volle zee

11 maart 2015

 
Bedrijfsvakschool Metaal Drechtsteden (BVMD)
Praktijkbegeleider Cees den Boer: “De ene heeft een schop onder z’n reet nodig en de ander een aai over de bol.”

Heerema, Zwijndrecht. Ze bouwen er complete boorplatforms en andere gigantische dingen, zoals in het verleden de tweede Van Brienenoord-brug. Op drukke dagen werken 1.000 tot 1.200 mensen aan de megaprojecten in de enorme hallen. Vandaag de dag zijn er twee olieplatforms in productie, die in anderhalf jaar tijd gereed zijn. De Chinezen doen er vier jaar over. Met een netto-omzet van €250.000 per dag aan olie of gas, zijn de kosten voor het platform al in 10 maanden terugverdiend. Welkom in de wereld van maritieme tonnen staal. Maar we beginnen bij het begin, in de Bedrijfsvakschool Metaal Drechtsteden (BVMD) op het terrein van Heerema, waar jonge jongens het vak leren. Onder de bezielende leiding van Cees. Ook Chris Plaat schuift aan namens Metalent, die het Sectorplan Metaal onder de aandacht van bedrijven brengt.

Werven van jongeren voor een vakopleiding in de metaalindustrie komt neer op een soort mix van een voetbalscout en de Idols-jury. Chris Plaat: “Wij houden open dagen en staan op banenbeurzen om jongeren te interesseren. Als dan zo’n jongen van het VMBO bij ons komt kijken en bijvoorbeeld kan zien of het een puntlas of hoeklas is, dan zeggen wij: ‘kom maar hier en tekenen’. We hebben die jongens hard nodig in de sector. Ze krijgen een goede opleiding en kunnen heel ver komen.” Maar het liefste vinden ze natuurlijk de talenten die met metaal kunnen lezen en schrijven. Die gasten worden gekoesterd, ook door Cees. Maar niet elke gozer is geschikt voor het vak en de verantwoordelijkheid die gevraagd wordt. “Als ze niet op tijd komen of er met de pet naar gooien zijn we gauw klaar”, beaamt Cees. “We moeten ze leren werken, leren omgaan met het vak, leren omgaan met geld. En er wordt hier ook niet getreiterd of zo. Wat ik wel merk is dat die jongens nu meer problemen hebben door echtscheidingen en zo, daar probeer je wat aan te doen. De ene heeft een schop onder z’n reet nodig en de ander een aai over de bol. Zolang je ze maar blijft motiveren.”        

Gekke vent die het goed zag

“Elk jaar eind augustus word ik weer opnieuw vader van een nieuw nestje van 11 of 12 jongens”, vertelt Cees. Zelf kwam hij als 16-jarige manneke van de LTS meteen in het bedrijf. “Ik wilde eigenlijk constructiebankwerker worden, maar mijn leermeester zei: ‘jij mot constructieplaatwerker worden, daar hebben we meer aan’ en hij had al de boeken besteld voor mijn vervolgopleiding. Was een gekke vent, maar had het wel goed gezien.” Dit was 45 geleden. Nu is Cees vakopleider met hart en ziel en nuchterheid. Tegenwoordig hebben jongens volgens Cees vaak al een stempel. “Zeven van de tien hebben ADD, ADHD en weet ik wat allemaal. Maar als ze hier binnenkomen, gooien we alles weg.” Wat dat betreft is Cees ook maatschappelijk werker.

Opleiden van vakmensen is één tak van sport, werkgevers zo ver krijgen dat ze jongens in dienst nemen in een leer- en werkvorm is een tweede. “Een hoop werkgevers hebben het liefste een vakvolwassen jongen van 17, met rijbewijs, voor een tientje per uur,” zegt Chris. “Het kost moeite om ze te overtuigen om zo’n beginnende jongen in dienst te nemen. Wij gaan daarom de bedrijven af. Meestal schrikken ze van de kosten voor opleidingen, maar dan zeggen we ook dat een flink deel vergoed wordt door het sectorplan, om ze over de streep te trekken.” Metalent is de verbindende schakel tussen scholen, bedrijven en de bedrijfsvakschool in de regio Zuid-Holland Zuid. “Wij werven jongeren, doen een assessment met ze, voeren een uitgebreid intakegesprek met de ouders er bij en kijken of we die jongen dan kunnen plaatsen bij een passend bedrijf. En we begeleiden ze verder in het werk en de opleidingen.” 

Vaders die het geen klote interesseert

“Je moet toch kijken uit wat voor nest zo’n jongen komt. Als z’n vader een beetje onderuitgezakt zit te kijken, dan weet ik al genoeg. Dan moet zo’n gast het wel heel graag willen en goed kunnen wil ie bij ons komen. Van die vaders die het geen klote interesseert wat zijn jongen doet. Daar moet ik niks van hebben, maar ik help zo’n jongen ook. Ik had er een die bont en blauw binnenkwam en later zei dat z’n vader dat had gedaan. Dat doet me echt zeer. Dus ik die vent bellen en die zegt iets van ‘Ja, ik heb gewoon soms losse handjes’. Maar hij had wel meer gedaan, ik gaf die gozer even een knuffel en die verrekte van de pijn. Waren zijn ribben gekneusd. En dan ga je wat meer doen voor zo’n jongen, mee helpen dat ie zijn eigen huisje krijgt. Maar je hebt ook vaders die soms onverwacht binnen vallen. Zelf ook in de metaal en nieuwsgierig wat er allemaal gebeurt. Die zijn trots. Kijk, die jeugd is zo slecht niet. Toen ik zo jong was riepen ze ook dat ik langharig tuig was.”

Jongeren die bij Cees het vak hebben geleerd, komen gegarandeerd aan de bak. Bij Heerema of elders. Chris: “Wij zoeken dan een bedrijf waar ze goed bij passen. Voor goed opgeleide jongens is er altijd plek. Dat vertellen we ze ook, als ze van het vmbo komen.” En daar vindt Cees ook iets van. “Dat hele klote-vmbo, dat is niks en het wordt niks. Vroeger op de LTS keken ze gewoon naar je vaardigheden. ‘Ga jij maar lassen’ of ‘ga jij maar timmeren’ en werd je daarin gestimuleerd. Nu duurt het veel langer om het startniveau te halen.” Vroeger was alles beter, Cees? Die jongens van nu zijn wel veel bedrevener met computers en apps, toch? Dat zijn ook vaardigheden. “Wij hebben gewoon een boel dingen die je niet op een PC kan doen. Je moet ook op volle zee met een pijp op je nek de boortoren in, om te lassen of te fitten. Met je slijptolletje en branders aan de gang. En dat ken een PC niet. Verder is het wel een handig ding hoor, om van alles mee bij te houden. En dan laten die jongens mij weer zien hoe het moet. Da’s toch mooi, leren van elkaar?” 



 

Actieteam crisisbestrijding
Seger Pijnenburg
Seger Pijnenburg