Dag 4: Zutphen belt zich suf voor banen en opleidingen

19 februari 2015

 Lagerhuisdebat Zutphen
Lagerhuisdebat Zutphen, waar campagne voeren niet is toegestaan.

Veertien gemeenten, zes regionale sociale werkvoorzieningen, VNO-NCW, UWV, vakbonden en onderwijsorganisaties in de Stedendriehoek Apeldoorn-Zutphen-Deventer én de regio Noordwest Veluwe hebben samen de afgelopen week een massale bel-actie gehouden om de werkgelegenheid in de regio’s te stimuleren. Met als ambitieuze doelstelling om de ‘laagste werkloosheid van Nederland’ te bereiken. Deze actieweek wordt afgesloten met een pittig Lagerhuisdebat, met een vleugje verkiezingskoorts.

Want ze waren er met velen: de wethouders, gedeputeerden en kandidaat-leden van divers pluimage. Van VVD tot PVV, van ChristenUnie tot Mens en Spirit en van PvdA tot PSP’92. Plus vertegenwoordigers van werkgevers, vakbonden, UWV, sociale en onderwijsinstellingen. Allemaal bijeen om te debatteren over de regionale arbeidsmarkt. Het startschot werd gegeven met het bekend maken van de resultaten van de bel-actie: in totaal bleken er 372 concrete afspraken met werkgevers in de regio te zijn gemaakt. Voor een BBL-plek tot bijscholing, van het in dienst nemen van iemand met een beperking tot het plaatsen van een langdurig werkzoekende. Op een bestand van duizenden bedrijven in de streek lijkt het een magere score.

“Wat we gemerkt hebben is dat de kleine bedrijven wat argwanend zijn tegenover de mogelijkheden”, zegt Haske van Aken, projectleider van het sectorplan 'Samen werk maken van werk'. “De grote bedrijven met een HR-afdeling zijn goed op de hoogte van de mogelijkheden en weten hoe ze deze kunnen inzetten. De ondernemers met kleine bedrijven zitten eigenlijk al ‘vol’ omdat ze nog steeds in moeilijke tijden het hoofd boven water proberen te houden. Deze mensen hebben vrees voor ‘overlast’ als ze iemand in dienst nemen die begeleiding nodig heeft.” Haske ziet het wel positief in: “We merkten dat er wel interesse is en door meer informatie te geven, zullen er nog wel meer resultaten uit komen. We hebben bijvoorbeeld nog de mogelijkheid om een flink aantal BBL-plekken te vullen. Van de 525 plekken die in de sectorplannen zijn opgenomen, hebben we er nu 147 gevuld en nog 40 toegezegd gekregen.”

De Stedendriehoek heeft samen met de regio Noordwest Veluwe de handen ineen geslagen en met succes een tweetal sectorplannen in de steigers gezet, samen goed voor circa €25 miljoen. Een breed pakket aan bij- en omscholingstrajecten, loopbaanchecks, mobiliteitsvouchers en BBL-plekken moet de regionale arbeidsmarkt voorbereiden op de toekomst. Kort samengevat is de werkloosheid relatief hoog en het opleidingsniveau relatief laag, aldus de deelnemende organisaties. Opvallend is de vraag naar hoogopgeleid personeel: met organisaties als het Kadaster, de Belastingdienst en bedrijven als Arcadis in de streek kunnen mensen met de juiste kwalificaties goed aan de bak. “We moeten proberen om de interesse van jongeren om te buigen naar techniek en ICT”, zegt Haske. “Maar ook de recreatiesector verdient de aandacht. Met alle wellness-activiteiten, vakantieparken, het Dolfinarium en pretpark Julianatoren biedt deze branche ook perspectieven.”

Maar dan zullen ook de neuzen van de werkgevers en werknemers dezelfde kant op moeten staan, wat gelet op het verloop van het Lagerhuisdebat nog enige regie behoeft. De debatleider benadrukt dat campagne voeren vanavond niet is toegestaan. Vergeefs natuurlijk, met een zaal vol wethouders, gedeputeerden en raadsleden. De aangedragen stellingen worden verkiezingsmatig handig aangegrepen. Gelukkig zijn de aanwezige ondernemers daar niet van onder de indruk en worden er ook stevige dingen gezegd. Het is voornamelijk de regelzucht en het overheidsbeleid die het moeten ontgelden. Werkgevers willen wel meewerken aan de Participatiewet en het SROI-principe, maar willen niet het risico dragen. Ze rekenen de politici voor dat het betalen van een boete uiteindelijk voordeliger is dan iemand met een beperking of afstand tot de arbeidsmarkt in dienst te nemen, die vervolgens langdurig ziek wordt. De beleidsmakers riposteren dat die mensen straks hard nodig zullen zijn door de combinatie van economische groei en de vergrijzing. De toon is gezet.

Enkele momentopnames uit het verdere verloop van het debat: “De mens heeft twee oerdriften: voortplanting en leren”, begint de directeur van SW-bedrijf Felua verrassend. Om daarna te wijzen op de ‘glokalisering-trend’ waarin we het in lokale ‘social communities’ moeten hebben van het netwerk en persoonlijke contacten, zonder regels, zonder wetten. De werkgevers reageren enthousiast: de overheid moet zich niet bemoeien met ondernemers. “We laten ons niet leiden door Jetta Klijnsma!” VVD Zutphen sluit zich aan: “Sturing is niet nodig, er gebeurt al genoeg!” Ook de verplichte SROI is een doorn in het oog: “Die eis van 10% leidt tot verdringing en dan komen mijn werknemers in de WW”, snuift een werkgever. Iemand van Mens & Spirit, afdeling Uden (wat doet die hier? Dat is Brabant!) geeft het debat een wending met de stelling dat het voor autisten moeilijk is om aan een baan te komen maar dat ze wel moeten kunnen werken. CDA-gedeputeerde Jan Jacob van Dijk meldt: “Als u denkt dat wij als overheid de problemen op de arbeidsmarkt oplossen: keep on dreaming! Het is aan de werkgevers en werknemers en een heel klein deel is voor de overheid.” En lanceert een proefballonnetje met de vraag of ‘een lichte vorm van regie met een regionale CAO wellicht een oplossing is?’ Daarna pleit PSP’92 voor een proef met een ‘basisinkomen zonder voorwaarden’. De wethouder van Lochem merkt fijntjes op dat kleine gemeenten beter in staat zijn om de dingen te regelen: “Je komt elkaar overal tegen en je kent iedereen.”

Aan het einde komt de wethouder van Voorst aan het woord. “Het gaat niet alleen over deze week, maar over wat we gaan blijven doen. Vlak voordat ik hier naar toe ging, werd ik gebeld door iemand die ik eerder aan de lijn had. Die heeft oren naar het inzetten van een extra werknemer, het liefste aanstaande maandag, met de mogelijkheden van het sectorplan. Hij vroeg me hoe hij dat moest doen. Ik wil maar zeggen: we moeten ook na vandaag verder gaan op deze weg.” Een mooi besluit van het debat, vindt iedereen. En dan is het na een dankwoord en applaus tijd voor het biertje en de borrelhap. We zijn niet voor niets in Zutphen. 
 

 


Actieteam crisisbestrijding
Seger Pijnenburg
Seger Pijnenburg
Lagerhuisdebat Zutphen