Jaarverslag 1998

Als er één onderwerp is geweest wat de gemoederen in polderland tijdens het verslagjaar heeft beroerd en waaraan degenen die het Nederlandse overlegmodel bemensen, veel aandacht hebben besteed, is dat ongetwijfeld de voorgenomen herziening van de uitvoeringsstructuur van de sociale werknemersverzekeringen en van het arbeidsvoorzieningsbeleid.
De discussie (laat staan het besluitvormingstraject) daarover is overigens vooralsnog niet afgerond hetgeen voor een dergelijk majeur onderwerp ook niet verwonderlijk is.

Aanleiding voor de kabinetsvoorstellen tot substantiële veranderingen in de uitvoeringsstructuur vormden destijds de uitkomsten van de parlementaire enquête naar de uitvoering van de werknemersverzekeringen. Gevolg daarvan is inmiddels geweest dat zich in de institutionele vormgeving en uitvoering van de sociale zekerheid reeds grondige wijzigingen hebben voltrokken die ook de rol van werkgevers- en werknemersorganisaties de nodige verandering hebben doen ondergaan. Dat geldt eveneens voor de uitvoering van het arbeidsvoorzieningsbeleid.

Algemeen onderschreven doelstelling van de beoogde wijzigingen is het bevorderen van een efficiënte en effectieve uitvoering met inachtneming van de rechtszekerheid en toegankelijkheid van en cliëntvriendelijkheid voor de uitkeringsgerechtigde. Over die doelstelling mag dan unanimiteit bestaan: veel minder geldt dat voor de wijze waarop daaraan vorm gegeven zou moeten worden.

Bij die vormgeving speelt de kwestie van de verantwoordelijkheidsverdeling een centrale rol. De SER heeft eind 1992 in een advies over de toekomst van de overlegeconomie' de noodzaak van een heldere verantwoordelijkheidsverdeling sterk benadrukt. In het bijzonder gaat het volgens de SER daarbij om de afbakening van de onderscheiden verantwoordelijkheden op het gebied van het arbeidsvoorzienings- / arbeidsmarktbeleid, de sociale zekerheid en de arbeidsvoorwaardenvorming.

Niet alleen moet sprake zijn van een duidelijke verantwoordelijkheidsverdeling op deze terreinen afzonderlijk maar, gelet op de samenhang tussen deze beleidsterreinen, moet tevens de onderlinge consistentie in verantwoordelijkheidsverdeling in het oog worden gehouden.
Het arbeidsvoorwaardenbeleid, het arbeidsmarktbeleid en het sociale zekerheidsbeleid dienen elkaar aan te vullen en een voorwaardenscheppende respectievelijk regulerende respectievelijk reïntegrerende functie te vervullen.
Op basis van een geïntegreerde aanpak vanuit deze drie beleidsterreinen dient gestreefd te worden naar realisering van de centrale doelstelling, te weten een vergroting van de arbeidsparticipatie.

De uitdaging waarvoor de participanten in de overlegeconomie staan is om de verantwoordelijkheidsverdeling en de uitvoeringsorganisatie op deze terreinen op elkaar af te stemmen in een consistente en efficiënte beleidsvormings- en uitvoeringsstructuur met een werkbare afbakening van wat 'des-socialepartners' en wat 'des-overheids' is.


drs E.H. Broekema
secretaris