Dag 16: Goed Karma in Deventer

9 maart 2015

 Sectorplannen Zorg van WGV Zorg en Welzijn
Martine Duenk: “Het juiste middel voor alle kwalen van de zorg is nog altijd niet gevonden”

Martine Duenk is Regionaal Projectleider Sectorplannen Zorg van WGV Zorg en Welzijn en in die hoedanigheid betrokken bij de uitvoering van de plannen in bijna het hele Oostblok van Nederland. Zestig zorginstellingen in de regio’s Achterhoek, Twente, IJssel-Vecht en Stedendriehoek plus Noordwest Veluwe hebben gezamenlijk €7,9 miljoen aan opleidingen, cursussen en loopbaanbegeleiding voor 6.000 werknemers te besteden. Martine ziet er op toe vanuit haar hoofdkwartier in Deventer dat dit gebeurt en helpt waar ze kan om zaken voor elkaar te krijgen. Een dame die de teugels losjes in handen heeft, het klappen van de zweep kent en al veertig jaar werkzaam is in de zorgsector, die maak je niets meer wijs. En ze heeft aardig wat wijze raad en lessen voor ons.

“De sectorplannen zie ik als katalysator voor de transitie in de zorg. Zoals bij alle veranderingen moet er nut en noodzaak zijn. Bijvoorbeeld het scholen van medewerkers. De zorg groeit en verandert, mensen blijven langer thuis en zorgverleners moeten zelfstandiger kunnen werken. Ook de onzekerheid over werkgelegenheid voedt de motivatie om opleidingen te volgen. Dat is ook nut en noodzaak”, zegt Martine. “Ik ga die gelden van het sectorplan helemaal opmaken, een maximaal rendement er uit halen.” De uitvoering van haar sectorplannen ‘loopt lekker’, vindt ze. “Ik ben altijd beschikbaar voor advies en tips, ze kunnen me altijd bellen met vragen of ingewikkelde situaties. Elke maand verstuur ik een nieuwsbrief naar alle projectleiders met nieuws en praktijkvoorbeelden. Kennis moet je delen, dan kun je snel leren van elkaar.” Een tevreden mens dus, concludeer ik. Maar ho-ho, dat gaat zomaar niet: “Ik ben pas tevreden over de uitvoering van het sectorplan als de zorgprojectleiders in de regio’s tevreden zijn.”      

Aarzelingen of pijnpunt?

Het gaat me allemaal eigenlijk iets te makkelijk, met deze Martine. Ze zal toch ook wel een kritische noot hebben? Of bedenkingen, desnoods een aarzeling of pijnpunt? We gaan wroeten in haar verhaal, in de diepere lagen. Wat kan ze bijvoorbeeld zeggen over het al dan niet succesvol zijn van de sectorplannen? Maar ook deze instinker gaat niet op. Tijdens haar jaren in de zorg heeft ze wel meer plannen en transities gezien en meegemaakt. “We schieten altijd eerst door bij veranderingen. Als nadelige effecten van de voorwaartse sprong zichtbaar worden dan sturen we uiteraard bij. Maar het juiste middel voor alle kwalen van de zorg is nog altijd niet gevonden. En dat komt omdat de zorg begint bij de mensen zelf. Die moeten zelf de oorzaken aanpakken. De helft van alle klachten van patiënten komt voort uit de wijze waarop men met de eigen gezondheid om gaat.”

Beet! Martine begint haar hart te luchten en dat is niet mals voor diegenen die het treft. “Zorg is van oorsprong niet financieel gericht. En nu de kosten voor de zorg geëxplodeerd zijn, wordt er financieel gestuurd. De babyboomgeneratie komt er nog bij en nog veel meer zieken door een ongezonde leefstijl; 50 tot 60 procent van de Nederlanders heeft een te hoge BMI. Het komt door slecht voedsel en slechte gewoontes. We zijn daarom bezig met symptoombestrijding in plaats van preventie. Dit zou andersom moeten zijn. Misschien moeten we gezond voedsel subsidiëren zodat het aantrekkelijker wordt voor de mensen. En slecht voedsel, drank en tabak zwaarder belasten.” Het is duidelijk dat haar kritiek vooral gericht is op de mensen die van de zorg een te dure zorg hebben gemaakt. En in het verlengde daarvan ook de noodzaak zijn geworden van de sectorplannen die zij uitvoert in haar regio’s. De cirkel is rond. Maar is haar mening ook niet de mening van de calculerende bedrijfsdeskundige die zij is? Een beetje vals van mij, en Karma is er dan ook als de kippen bij om dit af te straffen.       

Schaamtevol besef ik mijn fout

“Ik ben als verpleegkundige begonnen op de kraamafdeling, daarna heb ik ook op de Eerste Hulp gewerkt. Later ben ik richting onderwijskunde gegaan en vervolgens bedrijfskunde”, vertelt Martine. “De zorg is altijd veranderd en groeit mee met de mensen. Nu de kosten oplopen, is er geen ruimte voor heldendaden. En waarom zouden we mensen die hun eigen gezondheid schade toebrengen niet meer moeten laten betalen? Schaamtevol besef ik mijn fout, deze dame heeft jarenlang zieke mensen verpleegd, kinderen ter wereld gebracht en heel veel mensen daarmee dat fijne gevoel van goede zorg bezorgd. Ze heeft meegemaakt dat mensen steeds zieker zijn geworden in de loop der jaren en gezien dat de zwakheden van de mens haar sector overbelast. En dan ga ik een beetje suggereren dat haar visie op de oorzaken van de exploderende zorgkosten ingegeven wordt door cijfers en spreadsheets.

Sterker nog: Martine spreekt uit levenservaring en vanuit het hart. “Misschien leiden de transities in de zorg ook tot meer samenwerking tussen mensen. Dat er meer voor elkaar gezorgd wordt. Dat gemeenten nu de WMO uit gaan voeren, kan er best toe leiden dat we wat liever en zorgzamer voor elkaar worden. Dat zou toch mooi zijn? Misschien dat de veranderingen er ook toe leiden dat het egoïsme retour gaat.” Bij het afscheid nemen, bedank ik haar en niet alleen voor het gesprek. Soms kom je mensen tegen die je weer een beetje op het juiste spoor zetten. Helaas bestaat daar geen sectorplan voor. 
 
 



 

Actieteam crisisbestrijding
Seger Pijnenburg
Seger Pijnenburg