Boomonderhoud

Arbocatalogus

De Stichting van de Arbeid stimuleert sectoren en branches om een arbocatalogus op te stellen waarin maatregelen staan ter voorkoming of beperking van arbeidsrisico’s. Zij doet dit onder andere door het (laten) ontwikkelen van handreikingen die behulpzaam zijn bij het opstellen of implementeren van een arbocatalogus.

Wat is een arbocatalogus

In de Arbowet (2007) staat aan welke doelvoorschriften bedrijven moeten voldoen om veilig en gezond te werken. Bedrijven bepalen zelf met welke middelen en maatregelen zij invulling geven aan die voorschriften. Om bedrijven hierbij behulpzaam te zijn, kunnen sectoren/branches een arbocatalogus opstellen. Dit is een document waarin werkgevers- en werknemersorganisaties gezamenlijk op sector- of brancheniveau vastleggen met welke arbeidsrisico’s de sector/branche te maken heeft en welke oplossingen kunnen worden toegepast om die risico’s te voorkomen of te beperken. Bedrijven in de betreffende sector maken hiervan gebruik bij het bepalen van het arbobeleid in hun organisatie. Een arbocatalogus wordt ter toetsing voorgelegd aan de Inspectie SZW. Een arbocatalogus die met positief resultaat getoetst is door de Inspectie SZW vormt het uitgangspunt voor het toezicht en de handhaving door de Inspectie SZW. Als bedrijven de oplossingen in de arbocatalogus op de goede manier gebruiken voor een mogelijk gevaarlijke situatie, accepteert de inspecteur dat als voldoende.

Publicatie nieuwe Beleidsregel arbocatalogi 2019

De procedure rond het opstellen, toetsen en hanteren van arbocatalogi bij bedrijfsinspecties heeft de Inspectie SZW vastgelegd in een beleidsregel. Omdat deze procedure op een aantal onderdelen aan herziening toe was, is met ingang van 14 juni 2019 de oude Beleidsregel arbocatalogi 2010 vervangen door de Beleidsregel arbocatalogi 2019. Deze nieuwe Beleidsregel, die tot stand gekomen is in nauw overleg met de Stichting van de Arbeid, is d.d. 13 juni 2019 gepubliceerd in de Staatscourant.

De belangrijkste wijzigingen zijn:

  • In de arbocatalogus dient bij iedere maatregel expliciet te worden vermeld van welk arborisico deze een invulling is. 
  • De geldigheidstermijn van een positieve toetsing is zes jaar. 
  • In de toetsingsbrief geeft de Inspectie SZW inzicht in de wijze waarop zij toetst en wat de status is van een positief getoetste arbocatalogus bij bedrijfsinspecties.

Op het Arboportaal leest u wat deze wijzigingen precies inhouden.

Status van de arbocatalogus

Het maken van een arbocatalogus is niet verplicht. Niemand kan en zal partijen voorschrijven om een arbocatalogus te maken. De arbocatalogus is een vrijwillige overeenkomst tussen de sociale partners.

Sinds de wijziging van de Arbowet d.d. 1 juli 2007 bestaat de mogelijkheid om een arbocatalogus te ontwikkelen die sociale partners in de gelegenheid stelt om afspraken te maken over branchespecifieke maatregelen voor de gehele sector/branche of in hun eigen bedrijf. De Stichting van de Arbeid is er echter voorstander van om arbocatalogi op sector-/brancheniveau op te stellen. Elke onderneming kent namelijk de verplichting om een risico-inventarisatie & -evaluatie (RI&E) op te stellen, waar een Plan van Aanpak (PvA) deel van uitmaakt. In de RI&E zijn alle voorkomende risico’s van de onderneming beschreven en geanalyseerd. In het PvA staat vervolgens beschreven welke maatregelen worden getroffen om die risico’s te beheersen. Het nut van een arbocatalogus is erin gelegen dat hierin de sectorbrede risico’s geanalyseerd zijn en dat sectorspecifieke maatregelen worden beschreven die vervolgens voor de eigen RI&E gebruikt kunnen worden.

De arbocatalogus is geen vrijblijvend instrument. Sociale partners hebben hun steun uitgesproken voor de totstandkoming van arbocatalogi. De overheid c.q. Inspectie SWZ verwacht dan ook dat sociale partners het gebruik van de arbocatalogus uitdragen naar individuele bedrijven zodat deze daadwerkelijk op de werkvloer gebruikt wordt.

Eenmaal getoetst door de Inspectie SZW is de arbocatalogus normstellend voor de handhaving van de arboregelgeving door de Inspectie. Een werkgever die de maatregelen uit de arbocatalogus niet heeft doorgevoerd, moet kunnen aantonen dat hij minimaal hetzelfde beschermingsniveau realiseert als in de arbocatalogus staat beschreven.

Inspectie SZW en de arbocatalogus

De Inspectie SZW zal de getoetste arbocatalogus gebruiken als referentiekader bij haar inspecties. Dat betekent dat onderzocht wordt of de maatregelen uit de arbocatalogus zijn doorgevoerd in de betreffende ondernemingen uit die sector. Als dit niet het geval is, ligt de bewijslast bij de werkgever om aan te tonen dat hij met andere maatregelen (minimaal!) hetzelfde beschermingsniveau realiseert.
De Inspectie kan, rekening houdend met de risico’s in een specifieke sector, besluiten een sector/branche zonder arbocatalogus intensiever te bezoeken dan een sector/branche die wel een arbocatalogus heeft. Sectoren met een arbocatalogus zullen over het algemeen minder inspectiedruk hebben dan de sectoren zonder arbocatalogus.

 

Gerelateerde links